Cổng Tam Quan, hình ảnh quen thuộc tại đình chùa, đền miếu, lăng tẩm, là một biểu tượng kiến trúc mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam. Vậy, Cổng Tam Quan có ý nghĩa gì và hình thái kiến trúc ra sao? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết.

Kiến Trúc Cổng Tam Quan
“Tam quan” nghĩa là ba cửa. Cổng Tam Quan là loại cổng có ba lối đi, đặc trưng bởi lối đi chính lớn nhất ở giữa và hai lối đi phụ nhỏ hơn hai bên. Các lối đi được phân cách bởi cột hoặc vách ngăn, thường làm bằng gạch, đá hoặc gỗ. Phần trên lối đi, nối giữa hai cột, gọi là “trán cửa”, thường ghi tên công trình hoặc tên riêng của cửa.
Cổng Tam Quan chủ yếu có hai loại kiến trúc:
- Cổng có gác: Thường là cổng nhỏ, có một, hai hoặc ba tầng gác phía trên, dùng để treo chuông, khánh, trống lớn phục vụ nghi lễ.
- Cổng tứ trụ: Gồm bốn cột, hai cột giữa cao hơn hai cột bên, tạo thành ba lối đi. Các cột được nối với nhau bằng xà chạm trổ tinh xảo tạo thành trán cổng. Một số cổng đá có thêm mái cong, tăng thêm vẻ đẹp tâm linh truyền thống.
-

Cổng Tam Quan chủ yếu có hai loại kiến trúc là cổng có gác và cổng tứ trụ
Ý Nghĩa Cổng Tam Quan
Cổng Tam Quan không chỉ là công trình kiến trúc cổ truyền, mà còn mang nhiều tầng ý nghĩa, đặc biệt trong Phật học và dưới chế độ phong kiến xưa.
Ý Nghĩa Trong Phật Học:
Trong Phật giáo, mỗi con số đều mang ý nghĩa “pháp số” riêng. Ba cửa của Cổng Tam Quan tượng trưng cho Tam Giải Thoát Môn (Tam môn) để vào cõi Niết bàn: Cửa Không, Cửa Vô Tướng, và Cửa Vô Nguyện.
- Cửa Không: Nhận thức được vạn vật đều không có tự tính, do nhân duyên mà sinh ra, từ đó đạt đến sự tự tại.
- Cửa Vô Tướng: Hiểu rõ các pháp đều không, không bị ràng buộc bởi tướng mạo, giới tính, số lượng… để đạt được sự tự tại.
- Cửa Vô Nguyện: Không còn mong cầu, không tạo nghiệp, không còn đau khổ, đạt đến sự giải thoát.
Cổng Tam Quan là biểu tượng cho sự giác ngộ, vượt qua tham sân si để đạt đến an lạc, Niết bàn.
Ngoài ra, Cổng Tam Quan còn được giải thích là:
- Ba cách nhìn của Phật giáo: Hữu quan (cái sắc), Không quan (cái không), Trung quan (trung dung giữa sắc và không).
- Tam bảo: Phật, Pháp, Tăng.
Theo phong thủy, cửa nhỏ bên trái là Thanh Long, cửa nhỏ bên phải là Bạch Hổ. Khách hành hương vào cửa phải, ra cửa trái (Nhập Thanh Long xuất Bạch Hổ) để rước phước đức.

Ý Nghĩa Thời Phong Kiến:
Dưới chế độ phong kiến, cổng kinh thành có ba cửa: cửa giữa dành cho vua, cửa tả cho văn quan, cửa hữu cho võ quan. Kiến trúc này được áp dụng cho cổng làng để đón vua, sau đó lan rộng ra đền, miếu, lăng tẩm.
Hình thái Tam Quan sau này phát triển thành Ngũ Quan (năm cửa), tiêu biểu là Ngọ Môn ở Huế. Cửa chính giữa (Ngọ Môn) dành cho vua, hai cửa kế (Giáp Môn) cho quan lại, hai cửa ngoài cùng (Dịch Môn) cho binh lính. Ngọ Môn có chín lầu, một lầu vàng, tám lầu xanh, thể hiện triết lý âm dương, ngũ hành, bát quái và cửu trùng.
Cổng Tam Quan chùa cũng được cho là xây dựng theo kiến trúc này để đón vua. Vì vậy, cửa chính giữa thường đóng kín, chỉ mở vào dịp lễ lớn hoặc đón vua chúa.
Tóm lại, Cổng Tam Quan là một di sản văn hóa kiến trúc độc đáo của Việt Nam, mang ý nghĩa tôn giáo và lịch sử sâu sắc. Nó không chỉ là cửa ngõ vào các công trình tâm linh, mà còn là biểu tượng cho sự giác ngộ, giải thoát và trật tự xã hội trong văn hóa Việt.
Thế Anh Stone – Đơn vị thi công cổng tam quan uy tín
Thế Anh Stone là đơn vị chuyên thiết kế và thi công cổng tam quan bằng đá tự nhiên với nhiều năm kinh nghiệm. Chúng tôi tự hào sở hữu đội ngũ thợ lành nghề, am hiểu sâu sắc về kiến trúc, phong thủy và kỹ thuật chế tác đá. Chúng tôi cam kết mang đến cho quý khách hàng những sản phẩm như lăng mộ đá, bình phong cuốn thư đá, cổng tứ trụ, cổng đá, mộ đá granite chất lượng cao, thẩm mỹ, đáp ứng mọi yêu cầu về thiết kế, kích thước, phong thủy.
Cam kết của Thế Anh Stone:
- Sử dụng đá tự nhiên nguyên khối, đảm bảo chất lượng và độ bền.
- Chạm khắc hoa văn tinh xảo, theo yêu cầu của khách hàng.
- Tư vấn miễn phí, thiết kế phù hợp với phong thủy.
- Thi công nhanh chóng, đảm bảo tiến độ.
- Hỗ trợ vận chuyển và lắp đặt tận nơi.
- Chế độ bảo hành chu đáo, uy tín.
Liên hệ ngay với Thế Anh Stone để được tư vấn và báo giá chi tiết về cổng tứ trụ!

